ความเป็นมาของมาตรฐานงานสุขศึกษา

   ระบบสุขภาพที่พึงประสงค์ของสังคมไทยเป็นระบบสุขภาพเชิงรุกที่มุ่งการสร้างสุขภาพดี ของ ประชาชนโดยสังคมทุกส่วนและทุกระดับมีศักยภาพและ
มีส่วนร่วมในการสร้างและจัดการสุขภาพโดยมีการเรียนรู้และใช้ประโยชน์อย่างรู้เท่าทัน เพื่อให้สังคมไทยดำรงอยู่อย่างพึ่งตนเองได้และมีสุขภาวะอันนำ

ไปสู่การพัฒนาให้ประเทศไทยเป็นเมืองไทยแข็งแรง(Healthy Thailand) 

   โดยจะต้องมีดุลยภาพทั้ง 3 ด้าน คือ เป็นระบบสุขภาพที่มีคุณภาพ มีภูมิปัญญาและการเรียนรู้ และเป็นระบบสุขภาพที่เอื้ออาทร พึ่งพาเกื้อกูล กันได้

  เพื่อให้ประชาชนทุกคน เจ้าหน้าที่สาธารณสุข รวมทั้งพันธมิตรสร้างสุขภาพ องค์กรภาคี เครือข่ายต่าง ๆ ให้สามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพที่จำเป็น
ต่อการพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ
                                       การส่งเสริม สนับสนุน พัฒนาคุณภาพระบบบริการสุขภาพของสถานบริการสุขภาพให้มีการบริการที่ได้มาตรฐาน สร้างความพึงพอใจแก่ผู้รับบริการเป็นภารกิจที่สำคัญของกระทรวงสาธารณสุข ในการพิทักษ์ คุ้มครองสิทธิและเพิ่มโอกาสการเข้าถึงบริการสุขภาพที่มีคุณภาพมาตรฐานเพื่อให้ประชาชนบรรลุสุขภาวะที่ดี กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ โดยกองสุขศึกษาได้ส่งเสริมพัฒนาคุณภาพงานสุขศึกษาของสถานบริการสุขภาพ เพื่อให้สถานบริการสุขภาพมีการนำมาตรฐานงานสุขศึกษาไปใช้ในการพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพของประชาชน การพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพผ่านกระบวนการสุขศึกษาเป็นมาตรการสำคัญอย่างหนึ่งในการสร้างเสริมสุขภาพหรือแก้ไขปัญหาสุขภาพของประชาชนทุกกลุ่มอายุ ซึ่งประสิทธิผลและประสิทธิภาพของการดำเนินงานสุขศึกษาขึ้นอยู่กับกระบวนการสุขศึกษาที่มีคุณภาพ ดังนั้นมาตรฐานงานสุขศึกษาที่เป็นกรอบการดำเนินงานเชิงคุณภาพ

                                       มาตรฐานงานสุขศึกษา เป็นแนวทางและเครื่องมือที่สำคัญในการพัฒนาการดำเนินงานด้านสุขศึกษาและการพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพให้มีคุณภาพ เกิดประสิทธิผลและประสิทธิภาพของการดำเนินงานสุขศึกษาในด้านการสร้างเสริมสุขภาพ และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ รวมทั้งผลกระทบที่มีต่อภาวะสุขภาพของบุคคล ครอบครัว และชุมชนโดยรวมจะขึ้นอยู่กับคุณภาพของการดำเนินงานมากกว่าปริมาณการดำเนินงาน จึงเป็นหัวใจสำคัญ และจำเป็นต่อการดำเนินงานที่จะส่งผลให้ประชาชนมีพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์

                                        มาตรฐานงานสุขศึกษาฉบับปรับปรุงล่าสุด พ.ศ. 2552 ประกอบด้วย 10 องค์ประกอบ ครอบคลุมองค์ประกอบเชิงผลของการดำเนินงาน (Products) ในลักษณะของผลผลิต( Output) และผลลัพธ์ (Outcome)โดยประยุกต์แนวคิดเกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA : Public Sector Management Quality Award ) ใช้ในดำเนินการส่งเสริมพัฒนาและตรวจสอบประเมินตั้งแต่ปีงบประมาณ 2553 เป็นต้นไป แทนมาตรฐานงานสุขศึกษาฉบับเดิมที่มี 9 องค์ประกอบ

                                       มาตรฐานงานสุขศึกษา หมายถึง คือแนวทางการพัฒนาคุณภาพงานสุขศึกษาและวัดความสำเร็จของการดำเนินงานสุขศึกษาของสถานบริการสุขภาพจำแนกเป็น 3 ระดับ คือ โรงพยาบาลศูนย์/โรงพยาบาลทั่วไป โรงพยาบาลชุมชน ศูนย์สุขภาพชุมชน/สถานีอนามัย ประกอบด้วย 4 หมวด 10 องค์ประกอบ 16 ตัวชี้วัด โรงพยาบาลศูนย์ /โรงพยาบาลทั่วไปมี 50 เกณฑ์ โรงพยาบาลชุมชนมี 49 เกณฑ์ และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล/ศูนย์สุขภาพชุมชน/สถานีอนามัยมี 39 เกณฑ์ ซึ่ง 10 องค์ประกอบของมาตรฐาน มีดังนี้

                                                 หมวดที่ 1 การบริหารจัดการองค์กร ประกอบด้วย

                                      องค์ประกอบที่ 1 นโยบายการดำเนินงานสุขศึกษาและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ

                                      องค์ประกอบที่ 2 ทรัพยากรการดำเนินงานสุขศึกษาและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ

                                      องค์ประกอบที่ 3 ระบบข้อมูลสารสนเทศด้านสุขศึกษาและพฤติกรรมสุขภาพ

                                                หมวดที่ 2 กระบวนการดำเนินงาน ประกอบด้วย

                                     องค์ประกอบที่ 4 แผนการดำเนินงานสุขศึกษาและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ

                                     องค์ประกอบที่ 5 กิจกรรมสุขศึกษาและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ

                                    องค์ประกอบที่ 6 การติดตามสนับสนุนการดำเนินงานสุขศึกษาและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ

                                    องค์ประกอบที่ 7 การประเมินผลการดำเนินงานสุขศึกษาและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ

                                             หมวดที่ 3 การพัฒนาคุณภาพงาน ประกอบด้วย

                                   องค์ประกอบที่ 8 การเฝ้าระวังพฤติกรรมสุขภาพ

                                  องค์ประกอบที่ 9 การวิจัยที่เกี่ยวกับสุขศึกษาและพฤติกรรมสุขภาพ

                                            หมวดที่ 4 ผลลัพธ์การดำเนินงาน ประกอบด้วย

                                 องค์ประกอบที่ 10 ผลลัพธ์การดำเนินงานสุขศึกษาและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ




 

กลุ่มพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานงานสุขศึกษา อาคาร 6 ชั้น 5 กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข
ตำบลตลาดขวัญ อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี 11000

โทร.02-5901624, 02-5901625

โทรสาร 02 5918602